چاپ تامپو چیست؟

چاپ تامپو (Pad Printing) یک روش چاپ غیرمستقیم است که در آن تصویر از روی کلیشه به وسیله‌ی یک پد سیلیکونی برداشته شده و روی سطح موردنظر منتقل می‌شود. این روش مخصوص چاپ روی سطوح کوچک، منحنی دار و نامنظم است؛ جاهایی که روش‌های معمول مثل سیلک یا افست نمی‌توانند به‌خوبی چاپ کنند.

چاپ تامپو چگونه کار می‌کند؟ (مکانیزم و مراحل انجام)

فرایند چاپ تامپو چند مرحله ساده اما دقیق دارد:

1. آماده‌سازی کلیشه – طرح روی کلیشه حک می‌شود.
2. پخش مرکب روی کلیشه – مرکب سطح کلیشه را پر می‌کند.
3. جمع شدن مرکب اضافی – تیغه داک‌تر بلِید مرکب اضافه را جمع می‌کند و فقط داخل حفره طرح باقی می‌ماند.
4. برداشت مرکب با پد – پد سیلیکونی روی کلیشه می‌نشیند و مرکب طرح را برمی‌دارد.
5. انتقال به جسم – پد روی محصول می‌نشیند و طرح را روی سطح چاپ می‌کند.
6. خشک شدن مرکب – مرکب با تبخیر حلال یا گرمایش ثابت می‌شود.

کاربردهای چاپ تامپو در صنایع مختلف

چاپ تامپو به‌خاطر دقت بالا و توانایی چاپ روی سطوح غیرمسطح، در خیلی از صنایع کاربرد دارد:

• قطعات خودرو (دکمه‌ها، پنل‌ها، کلیدهای فرمان)
• لوازم آرایشی (درپوش رژ لب، سطوح براق، ظروف کوچک)
• الکترونیک (کلیدها، دکمه‌ها، روتر، کنترل تلویزیون)
• لوازم خانگی (کلیدهای روی بدنه، پنل‌ها)
• لوازم پزشکی و ابزار جراحی
• اسباب‌بازی، خودکار، بطری، لیوان تبلیغاتی
• چاپ لوگو روی قطعات پلاستیکی کوچک

مزایا و معایب چاپ تامپو

انواع پد (Tampon) مورد استفاده در چاپ تامپو

پدها معمولاً از سیلیکون ساخته می‌شوند اما در شکل‌ها و سختی‌های مختلف وجود دارند:

• پد نوک‌تیز – مناسب سطوح منحنی دار یا چاپ دقیق
• پد تخت – مناسب سطوح صاف یا نیمه‌صاف
• پد گرد/نیم‌دایره – مناسب سطوح منحنی
• پد نرم – برای قطعات حساس یا شکننده
• پد سخت – برای جزئیات ریز و خطوط تیز

انتخاب پد درست تأثیر مستقیم روی کیفیت چاپ دارد.

انواع کلیشه (Plate) در چاپ تامپو

1. کلیشه‌ها محل حک شدن طرح هستند و چند نوع دارند:
2. کلیشه فولادی سخت – دوام بالا، مناسب تیراژهای خیلی زیاد
3. کلیشه فولادی نازک – اقتصادی‌تر، عمر متوسط
4. کلیشه پلیمری – سبک، ارزان و مناسب سفارش‌های کوتاه
5. کلیشه نوری (فوتوپلیمر) – حکاکی سریع با نور UV، کیفیت مناسب

نوع مرکب ها و ویژگی‌های مرکب چاپ تامپو

مرکب‌های چاپ تامپو بسته به متریال انتخاب می‌شوند. ویژگی‌های مهم:

• خشک شدن سریع

• چسبندگی عالی روی پلاستیک، فلز، شیشه و لاستیک

• مقاوم در برابر سایش و شستشو

• پایه‌حلال، پایه‌روغنی یا دو جزئی (دوکامپوننت)

معروف‌ترین مرکب‌ها برای پلاستیک، ABS، PVC، پلی‌پروپیلن و شیشه فرموله شده‌اند.

ماشین های چاپ تامپو

ماشین‌های چاپ تامپو از نظر سرعت و امکانات چند رده دارند:

دستی: مناسب تیراژ کم و چاپ ساده

نیمه‌اتومات: سرعت بالاتر، تکرارپذیری بیشتر

فول‌اتومات: چندایستگاهه، مناسب تولید انبوه و چندرنگه

تامپو روتاری: مخصوص چاپ سریع روی قطعات استوانه‌ای

همچنین در صورت نیاز به بررسی تخصصی روش های چاپ لطفاً وارد صفحه خدمات مرتبط شوید.

چاپ تامپو روی چه متریال‌هایی انجام می‌شود؟

این چاپ با مرکب مناسب تقریباً روی هر سطحی قابل انجام است:

• پلاستیک‌ها (ABS، PP، PVC، PC، PE)
• فلزات (آلومینیوم، فولاد)
• شیشه و سرامیک
• لاستیک و سیلیکون
• چوب
• پارچه‌های خاص
• قطعات ترکیبی و مواد مهندسی

نکات مهم در تنظیم فشار پد و انتقال مرکب

تنظیم فشار پد یکی از مهم‌ترین عوامل کیفیت چاپ در این روش میباشد. فشار زیاد باعث پخش‌شدن مرکب، تارشدگی خطوط و سایه‌زدن می‌شود. فشار کم هم انتقال ناقص مرکب را ایجاد می‌کند. بهترین تنظیمات شامل موارد زیر است:

• تماس پد باید کامل و یکنواخت باشد.

• پد نباید بیش از حد روی قطعه له شود.

• زاویهٔ تماس پد با سطح نباید abrupt باشد.

• سرعت بالا/پایین آمدن پد باید تنظیم‌شده باشد.

• رطوبت و دمای محیط روی چسبندگی مرکب تأثیر مستقیم دارد.

نقش گودی کلیشه در کیفیت Pad Printing

گودی کلیشه همان عمق حفره‌ای است که طرح داخلش حک می‌شود.

• گودی کم ⇒ مرکب کافی برنمی‌دارد ⇒ چاپ کم‌رنگ

• گودی زیاد ⇒ مرکب زیاد ⇒ لبه‌های پُف‌کرده و عدم دقت

عمق ایده‌آل بستگی به نوع مرکب و جزئیات طرح دارد، اما کلیشه‌های 0.018 تا 0.030 میلی‌متر از استانداردهای رایج هستند. هر چه جزئیات طرح ظریف‌تر باشد، گودی باید کنترل‌شده‌تر و یکنواخت‌تر باشد.

مقایسه چاپ تامپو با چاپ سیلک و چاپ سابلیمیشن

تامپو vs سیلک

• تامپو برای سطوح کوچک، منحنی دار عالی است؛ سیلک بیشتر برای سطوح بزرگ و تخت.

• تامپو جزئیات ریزتر را بهتر چاپ می‌کند.

• سیلک برای طرح‌های بزرگ، تی‌شرت، تابلو و بطری‌های تخت مناسب‌تر است.

تامپو vs سابلیمیشن

• سابلیمیشن نیاز به روکش پلی‌استر دارد؛ تامپو تقریباً روی همه‌چیز چاپ می‌کند.

• سابلیمیشن برای تصاویر عکاسی و تمام‌سطح عالی است؛ تامپو برای لوگو و طرح‌های دقیق کوچک.

• سابلیمیشن روی سطوح منحنی محدودیت دارد؛ تامپو ندارد.

چه طرح‌هایی برای Pad Printing مناسب‌تر هستند؟

چاپ تامپو برای طرح‌هایی مناسب است که:

• کوچک، لوگوتایپ یا نوشته‌های ریز داشته باشند

• تک‌رنگ یا چندرنگ با رجیستر دقیق باشند

• جزئیات ظریف و خط‌های باریک داشته باشند

• روی سطح منحنی یا قطعه کوچک چاپ شوند

• نیاز به مقاومت بالا در برابر سایش داشته باشند

طرح‌های عکاسی تمام‌سطح یا گرادیان‌های سنگین برای تامپو ایده‌آل نیستند.

برای کنترل دقیق رنگ و جلوگیری از تداخل لایه‌ها، از صفحه اورپرینت در ایلوستریتور یک مرحله ضروری در آماده‌سازی فایل‌های چاپی است دیدن کنید.

هزینه چاپ تامپو چگونه محاسبه می‌شود؟

هزینه چاپ معمولاً بر اساس موارد زیر تعیین می‌شود:

• هزینه ساخت کلیشه (یک‌بار برای هر طرح)

• نوع و تعداد رنگ‌ها

• تیراژ چاپ

• نوع متریال و نیاز به پیش‌تیمار (خشک‌کردن، شعله‌زدن، پرایمر)

• نوع دستگاه (دستی یا اتومات)

• هزینه مرکب مصرفی

• ابعاد طرح و سختی سطح قطعه

معمولاً برای تیراژ بالا، هزینه تمام‌شده بسیار کاهش پیدا می‌کند.

خطاهای رایج در چاپ تامپو و راهکارهای رفع آن‌ها

برخی از رایج‌ترین خطاها:

• چاپ کم‌رنگ ⇒ گودی کلیشه کم، مرکب رقیق، فشار پد کم
• لبه‌های پُف‌کرده ⇒ مرکب زیاد، گودی کلیشه زیاد، فشار پد زیاد
• عدم چسبندگی مرکب ⇒ انتخاب مرکب اشتباه، نیاز به پرایمر یا شعله‌زنی
• خطوط شکسته ⇒ خشک‌شدن سریع مرکب روی پد (نیاز به رقیق‌کننده یا تنظیم دما)
• انتقال ناقص طرح ⇒ آلودگی سطح قطعه یا چربی روی پد
• سایه‌زدن یا دوبل‌شدن ⇒ Alignment اشتباه یا لرزش دستگاه
• تمیز نکردن پد
• استفاده از پد فرسوده
• عجله در تیراژ بالا
• تست نکردن قبل تولید انبوه

طول عمر پد و کلیشه در چاپ تامپو

• پد سیلیکونی بسته به سختی و کاربرد، بین 20٬000 تا 70٬000 ضربه دوام دارد.

• کلیشه فولادی سخت تا یک میلیون چاپ

• کلیشه فولادی نازک 50 تا 150 هزار چاپ

• کلیشه پلیمری حدود 10 تا 20 هزار چاپ

عوامل مؤثر بر عمر: نوع مرکب، فشار پد، نوع قطعه، رطوبت محیط و تمیزکاری مداوم.

تامپو برای تیراژ پایین یا بالا؟

این روش برای هر دو مناسب است؛ اما:

• تیراژ کم ⇒ هزینه کلیشه نسبتاً زیاد است، اما دقت عالی می‌دهد.

• تیراژ بالا ⇒ به‌صرفه‌ترین روش برای چاپ روی قطعات کوچک پلاستیکی یا صنعتی.

در تولید انبوه مثل قطعات خودرو، الکترونیک و لوازم خانگی تقریباً استاندارد است.

سوالات متداول

آیا چاپ تامپو روی سطوح منحنی کیفیت خوبی دارد؟

بله؛ تامپو یکی از بهترین روش‌ها برای چاپ دقیق روی سطوح منحنی و凹凸‌دار است.

برای چاپ چندرنگه با تامپو، رجیستر دقیق امکان‌پذیر است؟

بله، دستگاه‌های اتومات چندایستگاهه رجیستر خیلی دقیقی دارند.

آیا مرکب تامپو روی پلاستیک دائمی است؟

اگر مرکب درست و سطح قطعه تمیز باشد، چسبندگی بسیار بالایی دارد.

آیا برای هر طرح جدید باید کلیشه ساخته شود؟

بله، هر طرح کلیشه مخصوص خود را دارد.

چاپ تامپو برای عکس و گرادیان مناسب است؟

خیر، برای لوگو، نوشته و طرح‌های ریز بهترین عملکرد را دارد.