چاپ پلات یا Plotter Printing نوعی چاپ دیجیتال فرمت بزرگ است که با استفاده از دستگاهی به نام پلاتر (Plotter) انجام می‌شود. خروجی چاپ پلات معمولاً روی کاغذهای A1، A0 یا رول است و برای چاپ نقشه‌ها، طرح‌های فنی، پوسترهای موقت و نمونه‌سازی استفاده می‌شود.

به‌صورت ساده :چاپ پلات یعنی چاپ نقشه یا طرح بزرگ، با دقت خطی خیلی بالا.

تفاوت برداشت عمومی بازار با تعریف فنی چاپ پلات

در بازار، هر خروجی بزرگ و رنگی را «پلات» می‌نامند؛

اما از نظر فنی، پلات چاپی است که با دستگاه Plotter و با دقت بسیار بالا برای خطوط و جزئیات تولید می‌شود.

بنابراین پلات با “چاپ پوستر معمولی” فرق دارد.

چرا بهش میگن پلات؟

کلمه Plot در CAD یعنی «ترسیم». دستگاه Plotter هم در اصل برای ترسیم خطوط دقیق مهندسی ساخته شده بود.

پس نام «پلات» از ذات کار دستگاه گرفته شده: ترسیم و چاپ خطوط و نقشه.

چاپ پلات چگونه انجام می‌شود؟

نقش پلاتر در فرآیند چاپ

پلاتر دستگاهی است با هد فوق‌دقیق و عرض زیاد (معمولاً 60 تا 90 سانتی‌متر) که می‌تواند خطوط نازک، هاشورها و جزئیات مهندسی را بدون شکستگی چاپ کند.

نحوه انتقال فایل به دستگاه

فایل معمولاً از طریق USB، شبکه یا نرم‌افزارهای RIP وارد دستگاه می‌شود.

فرمت‌های رایج: PDF – TIFF – JPEG – DWG خروجی شده.

تفاوت چاپ پلات خطی قدیمی با پلاترهای جدید

دستگاه‌های قدیمی قلم‌دار بودند (مانند یک خودکار بزرگ که روی کاغذ حرکت می‌کرد).

پلاترهای جدید جوهرافشان هستند:

• سرعت بالاتر
• کیفیت بالاتر
• قابلیت رنگی
• چاپ بدون صدا

چاپ پلات چه کاربردهایی دارد؟

• چاپ نقشه‌های معماری و عمرانی (پلان، نما، برش)
• چاپ نقشه‌های تاسیسات و مکانیک (لوله‌کشی، برق، HVAC)
• چاپ پوسترهای موقت و نمونه اولیه (برای تست اتود طراحی)
• چاپ بنر و استند نمایشگاهی (در بعضی موارد)بعضی چاپخانه‌ها برای کارهای کوچک نمایشگاهی از پلاتر استفاده می‌کنند.

انواع چاپ پلات

نوع چاپ پلات	کاربردها	مزایا	محدودیت‌ها
پلات تک‌رنگ (مشکی)	نقشه‌های مهندسی، سازه، تاسیسات، معماری و خروجی CAD	سرعت بالا، هزینه کمتر، دقت خطی بسیار بالا	مناسب چاپ عکس و پوسترهای حرفه‌ای نیست
پلات رنگی	ارائه پروژه معماری، پوستر و اتود اولیه، نقشه‌های GIS و طرح‌های صنعتی	نمایش بهتر جزئیات بصری و رنگ‌ها	مصرف جوهر بیشتر و هزینه بالاتر نسبت به پلات مشکی

اگر قصد چاپ تقویم ارزان را دارید با ما تماس حاصل کنید.

تفاوت چاپ پلات و چاپ دیجیتال

تفاوت اصلی چاپ پلات و چاپ دیجیتال در نوع دستگاه، کیفیت خروجی و کاربرد آن‌هاست. چاپ پلات با استفاده از پلاترهای عرض‌بالا انجام می‌شود و برای چاپ نقشه‌ها، پوسترهای بزرگ و کارهای دقیق خطی گزینه‌ای ایده‌آل است، اما هزینه هر برگ آن معمولاً بالاتر است.

در مقابل، چاپ دیجیتال با پرینترهای تونری مثل ریکو و کونیکا انجام می‌شود و برای چاپ متون، تراکت، بروشور و کارت ویزیت در تیراژ کم تا متوسط مقرون‌به‌صرفه‌تر و کاربردی‌تر است.

تفاوت چاپ پلات و چاپ افست

چاپ پلات و چاپ افست رقیب هم نیستند، بلکه مکمل یکدیگرند. پلات برای چاپ‌های تکی، تیراژ پایین و فرمت بزرگ مثل نقشه، اتود و نمونه‌سازی بهترین انتخاب است، در حالی که چاپ افست به دلیل نیاز به حداقل تیراژ، فقط در تعداد بالا (مثل ۵۰۰ عدد به بالا) مقرون‌به‌صرفه می‌شود. به همین دلیل، افست نمی‌تواند جایگزین پلات باشد و هرکدام جایگاه مشخصی بر اساس نوع و تعداد چاپ دارند.

دستگاه چاپ پلات چیست؟

معرفی پلاتر

پلاتر (Plotter) دستگاهی است که برای چاپ نقشه‌ها، طرح‌های فنی، پوسترهای بزرگ، و خروجی CAD با دقت بسیار بالا استفاده می‌شود.

پلاترها معمولاً جوهر افشان (Inkjet) هستند و می‌توانند روی کاغذهای A1، A0، رول ۶۰ سانتی‌متری، ۹۰ سانتی‌متری و… چاپ کنند.

ویژگی اصلی پلاتر نسبت به پرینتر معمولی:

• دقت بسیار بالا در خطوط
• امکان چاپ روی عرض زیاد
• مناسب برای فایل‌های مهندسی، معماری، GIS، و پوسترهای فرمت بزرگ

انواع پلاتر از نظر عرض چاپ

پلاترها از نظر عرض غالباً به این گروه‌ها تقسیم می‌شن:

• ۶۰ سانتی‌متر (24 inch) → مناسب A2 و A1
• ۹۰ سانتی‌متر (36 inch) → مناسب A0
• ۱۱۰ تا ۱۳۰ سانتی‌متر → مناسب چاپ‌های نمایشگاهی
• ۱۶۰ سانتی‌متر و بالاتر → مناسب بنر و رول‌های وایدفرمت

برندهای رایج پلاتر در بازار

در ایران و جهان، برندهای زیر بیشترین سهم بازار رو دارن:

• HP DesignJet (محبوب‌ترین برای پلات مهندسی)
• Canon IPF / TM series
• Epson SureColor (مخصوص کارهای گرافیکی در سطح بالا)
• Roland / Mimaki (بیشتر برای چاپ لارج‌فرمت تبلیغاتی)

عرض چاپ پلات چقدر است؟

سایز خروجی	توضیح	عرض رول موردنیاز
A2	معمولاً با پرینتر لیزری سایز بزرگ چاپ می‌شود؛ اما در صورت نیاز، امکان چاپ روی پلاتر وجود دارد	۶۰ سانتی‌متر
A1	رایج‌ترین سایز چاپ پلات مهندسی و نقشه‌کشی	۶۰ سانتی‌متر
A0	مناسب چاپ پلان‌ها، نقشه‌های بزرگ و پوستر	۹۰ سانتی‌متر
رول‌های خاص	مخصوص کارهای نمایشگاهی یا فایل‌های بسیار بزرگ	۱۰۰، ۱۲۰ و تا ۱۶۰ سانتی‌متر

کیفیت چاپ پلات چقدر است؟

DPI در چاپ پلات

کیفیت چاپ پلات معمولاً بین ۳۰۰ تا ۱۲۰۰ DPI است؛

اما برای نقشه‌های CAD، رزولوشن ۳۰۰ DPI کاملاً کافی است.

تاثیر کیفیت فایل

• بهترین خروجی با PDF استاندارد یا TIFF بدون فشرده‌سازی
• فایل‌های بی‌کیفیت (اسکرین‌شات، عکس کم‌رزولوشن) در پلات خرد و پیکسلی دیده می‌شن
• خطوط AutoCAD اگر به PDF صحیح خروجی نشوند، ممکنه کم‌رنگ یا شکسته چاپ شوند

تفاوت کیفیت مشکی و رنگی

• مشکی: بسیار واضح و دقیق‌تر، مخصوص نقشه‌ها
• رنگی: مخصوص ارائه‌های معماری، پوستر، GIS
• هزینه رنگی تقریباً ۱.۵ تا ۳ برابر مشکی است

هزینه چاپ پلات چگونه محاسبه می‌شود؟

• مبنای اصلی محاسبه:

  بیشتر چاپخانه‌ها هزینه چاپ پلات را بر اساس متر طول اعلام می‌کنند؛

  مثلاً ۴۰٬۰۰۰ تومان برای پلات مشکی A1.

• تأثیر عرض رول:

  • رول ۶۰ سانتی‌متری (A1): ارزان‌تر
  • رول ۹۰ سانتی‌متری (A0): گران‌تر
  • رول‌های نمایشگاهی (۱۰۰، ۱۲۰، ۱۶۰): بالاترین قیمت

• عوامل مؤثر بر قیمت نهایی:

  • مشکی یا رنگی بودن چاپ
  • جنس کاغذ (تحریر، کالک، گلاسه)
  • سایز و ابعاد فایل
  • حجم سفارش (تیراژ بالا معمولاً شامل تخفیف می‌شود)

چاپ پلات روی چه متریال‌هایی انجام می‌شود؟

• کاغذ معمولی ۸۰ گرم (رایج‌ترین)
• کاغذ تحریر ۹۰ تا ۱۲۰ گرم
• کاغذ کالک (نقشه‌برداران و معماران)
• کاغذ گلاسه مات یا براق (در برخی پلاترها که پشتیبانی می‌کنند)

نکته: پلاترهای مهندسی HP معمولاً برای گلاسه ۱۰۰٪ مناسب نیستند مگر مدل‌های خاص.

مزایا و معایب چاپ پلات

مزایای چاپ پلات	معایب و محدودیت‌های چاپ پلات
سرعت بالا برای چاپ نقشه و نقشه‌های فنی	مناسب نبودن برای تیراژهای بالا
دقت بالا در چاپ خطوط دقیق و جزئیات ریز	محدودیت در چاپ عکس‌های حرفه‌ای نسبت به دستگاه‌های فوتو
به‌صرفه برای نمونه‌گیری و چاپ تعداد کم	ماندگاری کمتر نسبت به چاپ افست یا چاپ‌های صنعتی

 

چه فایل‌هایی برای چاپ پلات مناسب هستند؟

فرمت فایل	کاربرد و توضیح
PDF	بهترین و استانداردترین فرمت چاپ پلات؛ فایل لایه‌باز را به PDF خروجی بگیر تا خطوط دقیق‌تر چاپ شوند
DWG	فایل خام اتوکد است و نباید مستقیم ارسال شود؛ حتماً از Plot to PDF استفاده کن
TIFF	مناسب پوستر و چاپ عکس بزرگ؛ بدون فشرده‌سازی و با رزولوشن حداقل ۳۰۰ DPI

نکات مهم قبل از سفارش چاپ پلات

• بررسی مقیاس نقشه

  قبل از ارسال فایل حتماً Scale نقشه را چک کن؛ بسیاری از خطاهای پلات به‌خاطر چاپ با مقیاس اشتباه (مثلاً 1:100 به‌جای 1:50) اتفاق می‌افتد.

• ضخامت خطوط

  Lineweight خیلی نازک باعث کم‌رنگ یا محو شدن خطوط می‌شود و Lineweight خیلی ضخیم نقشه را شلوغ می‌کند؛ قبل از چاپ اصلی یک تست سیاه‌وسفید بگیر.

• فونت‌ها و خوانایی

  فونت‌ها را در PDF Embed کن، از فونت‌های ساده و استاندارد استفاده کن و مطمئن شو نوشته‌های ریز در سایزهای بزرگ مثل A0 خوانا هستند.

• حاشیه امن چاپ

  پلاترها لبه صفر واقعی ندارند؛ حداقل ۵ تا ۱۰ میلی‌متر حاشیه امن در اطراف فایل در نظر بگیر تا نوشته یا خطوط بریده نشوند.

اشتباهات رایج در چاپ پلات

چاپ بدون تست

چاپ مستقیم بدون تست، مخصوصاً برای نقشه‌های مهم، ریسک بزرگیه.

یه تست A3 یا برش کوچیک خیلی از مشکلات رو قبلش مشخص می‌کنه.

انتخاب اشتباه عرض رول

گاهی فایل A0 افقی روی رول ۶۰ سانتی‌متری ارسال می‌شه و مجبور به اسکیل یا برش می‌شن.

عرض رول باید کاملاً با ابعاد فایل هماهنگ باشه.

فایل با رزولوشن نامناسب

• تصاویر کم‌کیفیت در پلات بزرگ پیکسلی می‌شن
• رزولوشن کمتر از 150 DPI برای پلاتِ تصویری مناسب نیست

تیره یا کم‌رنگ شدن خطوط

تنظیمات Plot Style یا رنگ خطوط در CAD اگر درست نباشه:

• بعضی خطوط بیش از حد تیره
• بعضی خطوط تقریباً محو چاپ می‌شن

اگر برای شما هم سوال شده بلید چیست پیشنهاد میشود مقاله جامع ما را در این خصوص دنبال کند.

چاپ پلات انتخاب مناسبی برای کار شماست؟

چاپ پلات برای عکس‌های حرفه‌ای، کاتالوگ، بروشور و چاپ‌های تبلیغاتی دائمی یا تیراژ بالا مناسب نیست و در این موارد چاپ دیجیتال حرفه‌ای یا افست نتیجه بهتری می‌دهد.

پلات بهترین انتخاب برای چاپ نقشه‌های معماری و فنی، خروجی سریع، نمونه‌سازی و چاپ سایز بزرگ با تیراژ کم است.

در مجموع، پلات یک ابزار تخصصی است و قرار نیست جای همه روش‌های چاپ را بگیرد.

سوالات متداول

چاپ پلات بیشتر برای چه کسانی مناسب است؟

برای معماران، مهندسان عمران، تاسیسات، نقشه‌برداران، دانشجویان فنی و طراحانی که با فایل‌های CAD و سایز بزرگ کار می‌کنن.

آیا چاپ پلات رنگی به‌صرفه است؟

اگر برای ارائه پروژه یا طرح رنگی باشه، بله.

اما برای نقشه‌های اجرایی، پلات مشکی هم به‌صرفه‌تره هم خواناتر.

حداکثر عرض چاپ پلات چقدر است؟

بسته به دستگاه، معمولاً از ۶۰ سانتی‌متر تا ۱۶۰ سانتی‌متر و حتی بیشتر در پلاترهای لارج‌فرمت.

تفاوت پلات سیاه‌وسفید و رنگی چیست؟

پلات سیاه‌وسفید دقت خطی بالاتر و هزینه کمتر دارد؛

پلات رنگی مناسب ارائه و نمایش بصری است.

آیا می‌توان چاپ پلات را لمینت کرد؟

بله، در بسیاری از چاپخانه‌ها امکان لمینت سرد یا گرم روی پلات وجود دارد، مخصوصاً برای پوستر یا استفاده کوتاه‌مدت نمایشگاهی.